Parlak (Göz Alıcı !!) hamle nasıl belirlenir?

Çoğu analiz sitesi bir hamleye neden "parlak" dediğini açıklamaz. Biz kuralımızı olduğu gibi yazıyoruz: aşağıdaki şartların hepsi sağlanırsa hamle Göz Alıcı (!!) olur.

Kural

1. Motorun en iyi hamlesi oynanmış olmalı. Stockfish'in o pozisyonda bulduğu en iyi hamle değilse parlak sayılmaz.
2. Bir taş feda edilmeli. Hamle yapan taş piyon ya da şah olmamalı. Taşın değeri, o hamlede aldığı taşın değerinden en az 2 puan fazla olmalı (piyon 1, at 3, fil 3, kale 5, vezir 9). Yani taş, karşılığını almadan ortaya konuyor.
3. Rakip o taşı alabilmeli. Taşın gittiği kareye rakibin bir alma hamlesi olmalı ve şunlardan biri doğru olmalı:
   • rakip onu daha ucuz bir taşla alabiliyor, ya da
   • rakip eşit ya da daha değerli bir taşla alınca bizim o kareyi geri alma imkânımız yok.
4. Feda sağlam olmalı: hamleden sonra değerlendirme, hamleyi yapan için −1 piyondan iyi kalmalı. Kötü bir taş vermek parlak değildir.
5. Oyun zaten bitmiş olmamalı: hamleden önce oynayan +5 piyondan fazla önde olmamalı. Rahat kazanılmış bir oyunda taş vermek parlak sayılmaz.

Kuralın sınırları

Kural bilerek basit tutuldu; şunları yakalamaz:

• Piyon fedaları sayılmaz (gambitlerdeki gibi). Sadece at, fil, kale ve vezir.
• Sadece taşın gittiği kareye bakar. Hamle yüzünden başka bir yerde korumasız kalan taş (örneğin açılan bir hat yüzünden) feda olarak görülmez.
• Değişimleri derin hesaplamaz: sadece rakibin ilk alışına ve bizim geri alıp alamayacağımıza bakar.

Bu yüzden bazı gerçek fedalar sadece "En İyi" olarak görünebilir. Tersine, şart sağlandığı hâlde insan gözüne çok sıradan gelen bir hamle de nadiren Göz Alıcı olabilir.

Chess.com ile aynı mı?

Hayır. Chess.com'un tam hesaplama yöntemini (kullandığı eşikleri ve motor ayarlarını) bilmiyoruz, bu yüzden onunla birebir aynı sonucu verdiğimizi söyleyemeyiz. Aynı oyunda Chess.com'un "Brilliant" dediği bir hamleye biz başka bir sınıf verebiliriz ya da tam tersi. Diğer sınıfların nasıl hesaplandığı bu sayfada yazıyor.